Dünyanın en büyük kamerası en hızlı dönen asteroitini görüntüledi

Rubin’in ilk gözlemleri, yaklaşık 2 bin yeni asteroidi işaret etmişti. 7 Ocak’ta açıklanan yeni bir çalışma ise bu grubun içinde 19 asteroitin “süper hızlı dönen” sınıfına girdiğini gösterdi. Bu sınıftaki gökcisimleri, kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 2,2 saatten kısa sürede tamamlıyor.

REKOR HIZ, KAYA GİBİ

Çalışmaya göre bu 19 asteroitten biri, şimdiye dek bulunan 500 metreden büyük asteroitler içinde “en hızlı dönen” örnek olabilir: 2025 MN45. Ana asteroit kuşağında (Mars ile Jüpiter arasında) yer aldığı belirtilen göktaşının çapı yaklaşık 710 metre ve bir dönüşünü 1,88 dakikada tamamlıyor.

Bu kadar hızlı dönüş, bilim insanlarına göre tesadüf değil. Asteroitlerin dönüş hızları; geçmişte şiddetli bir çarpışma yaşayıp yaşamadıklarına, iç yapılarının “dağınık moloz yığını” mı yoksa daha bütünlüklü bir kütle mi olduğuna dair ipuçları veriyor. Çalışmanın lideri Sarah Greenstreet, bu hızda parçalanmadan kalabilmesi için 2025 MN45’in “katı kaya” benzeri bir dayanıklılığa sahip olması gerektiğini söylüyor. Bu yorum dikkat çekici; çünkü birçok asteroitin, yerçekimiyle bir arada duran küçük kaya ve enkaz parçalarından oluşan “moloz yığını” yapıda olduğu düşünülüyor.

Araştırmacılar, daha küçük (birkaç metre ya da onlarca metre ölçeğinde) bazı asteroitlerin 1 dakikadan kısa sürede dönebildiğini hatırlatıyor. Ancak yüzlerce metre ölçeğindeki bir gövdenin bu kadar hızlı dönmesi, “malzeme dayanımı” açısından çok daha çarpıcı kabul ediliyor.

LSST İLE 10 YIL

Rubin Gözlemevi henüz tam kapasite ana görevine başlamış değil. Asıl büyük proje, 10 yıl sürecek “Legacy Survey of Space and Time (LSST)” taraması. Bu tarama, evrenin geniş açıyla ve yüksek çözünürlükle adeta “zaman atlamalı” kaydını oluşturmayı hedefliyor. Rubin’in bu işteki en büyük kozu ise 3,2 milyar piksellik LSST Kamerası: Dijital kameralar arasında en büyüklerden biri olarak tanımlanıyor. Sistemin hızı da iddialı; teleskobun yaklaşık 40 saniyede bir görüntü alabilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyor.

Bilim insanları, daha ilk verilerde kısa sürede bu kadar çok yeni asteroit bulunmasının, LSST başladığında gökyüzünden ne kadar büyük bir “keşif yağmuru” gelebileceğinin işareti olduğunu söylüyor. Çalışma, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı ve ABD’deki Amerikan Astronomi Topluluğu’nun 247. toplantısında da sunuldu.