Depresyona evde yeni tedavi: “Beyin uyarımı cihazı”
Flow Neuroscience’ın FL-100 adlı sistemi, 18 yaş ve üzeri kişilerde hekim aracılığıyla sunulacak; tek başına ya da antidepresan gibi mevcut tedavilere ek olarak kullanılabilecek. Bu gelişme, yıllardır “deneysel” ya da sınırlı erişimli görülen beyin uyarım yöntemlerinin daha geniş kitlelere ulaşabileceği anlamına geliyor.
NASIL ÇALIŞIYOR?
FL-100, başa takılan bir başlık şeklinde tasarlandı. Düşük yoğunluklu transkraniyal doğru akım uyarımı (tDCS) yöntemiyle beynin duygu durum düzenlemesinde kritik rol oynayan prefrontal korteksi hedefliyor. Depresyon yaşayan birçok kişide bu bölgede aktivitenin azaldığına işaret eden çalışmalar bulunuyor. Cihazın ev kullanımına uygun hale getirilmesinde en önemli unsur ise takip sistemi: Başlık, bir mobil uygulama ile eşleşiyor; kullanım planı ve ilerleme, uzaktan klinik yönlendirme kapsamında izlenebiliyor.
ÇALIŞMA NE GÖSTERDİ?
Onaya giden süreçte, ev ortamında ve uzaktan gözetim altında yürütülen rastgele kontrollü bir çalışmanın sonuçları öne çıktı. Katılımcıların cihazı günde yaklaşık 30 dakika kullandığı, 10 hafta sonunda hem klinisyen değerlendirmelerinde hem de hasta bildirimlerinde belirgin iyileşme görüldüğü aktarılıyor. Paylaşılan verilere göre ortalama iyileşme oranı yüzde 58 düzeyinde. Bu sonuçlar, özellikle ilaç tedavisinden yeterli fayda görmeyen ya da yan etkiler nedeniyle tedaviyi sürdüremeyen kişiler için “ilaç dışı” bir seçenek ihtimalini güçlendiriyor.
YAN ETKİLER VE KRİTİK UYARI
Bildirilen yan etkiler çoğunlukla hafif ve kısa süreli: ciltte tahriş/kızarıklık ve baş ağrısı gibi. Yine de uzmanlar, bu tip yöntemlerin “kendi kendine karar verip uygulama” alanı olmadığını vurguluyor. Uygulama süresi, şiddeti, kişinin eşlik eden hastalıkları, kullanılan ilaçlar ve psikoterapi desteği; hem güvenliği hem de etki düzeyini doğrudan değiştirebiliyor. Bu nedenle cihazın klinisyen üzerinden sunulması, hem doğru hasta seçimi hem de olası risklerin yönetimi açısından önemli görülüyor.