Çin'in "yapay güneşi" imkansız görülen nükleer füzyon sınırını aştı

Çinli bilim insanları, nükleer füzyon enerjisinde bugüne kadar aşılamayan en zorlu engellerden birine çözüm getiren önemli bir atılıma imza attı.

Çin Bilimler Akademisi’nden bir ekip, “Yapay Güneş” olarak bilinen deneysel nükleer reaktörde, daha önce imkansız kabul edilen plazma yoğunluğuna ulaşıldığını açıkladı.

Nükleer füzyon, tehlikeli atık üretmeden neredeyse sınırsız enerji elde etme potansiyeli nedeniyle uzun süredir “temiz enerjinin kutsal kasesi” olarak görülüyor.

Süreç, Güneş’in çekirdeğinde gerçekleşen doğal tepkimeleri taklit ediyor; ancak bunu Dünya’da büyük ölçekte ve kararlı biçimde gerçekleştirmek son derece zor. Bu yüzden şimdiye dek kullanılabilir bir füzyon teknolojisi geliştirilemedi. Çalışmalar halen deneysel seviyede.

GREENWALD SINIRI İLK KEZ AŞILMIŞ OLABİLİR

Yine de son yıllarda bu alanda önemli ilerlemeler kaydedildi. Bunlar arasında Çin Bilimler Akademisi'nin Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktöründe elde edilen rekorlar da yer alıyor.

Geçen yıl EAST, bin saniyeden uzun süre kesintisiz çalışarak önemli bir eşiği aşmış, bu rekor daha sonra Fransa’daki WEST reaktörü tarafından kırılmıştı.

Ancak her iki deney de plazmanın belirli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsız hâle gelmesine yol açan ve Greenwald Limiti olarak bilinen teorik sınırla karşı karşıya kalmıştı.

Şimdiyse Çin ekibi, “plazma-duvar öz örgütlenmesi” adı verilen yeni bir yöntem sayesinde bu sınırı aşmayı başardı. Bu teknikle plazma, çok daha yüksek yoğunluklarda dahi kararlı tutulabildi.

"UYGULANABİLİR BİR YOL"

Araştırmacılara göre bu başarı, tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için uygulanabilir bir yol sunuyor.

Ekip şimdi yeni yöntemi EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma koşulları altında tekrarlayarak sonuçları doğrulamayı planlıyor.

Son bulgular ise akademik dergi Science Advances'ta yayınlandı.